Het belang van ATEX voor de industrie
Veel industriële bedrijven hebben werkomgevingen waar gevaar op een explosie bestaat. De Europese ATEX wetgeving is bedoeld om de kans op zo’n gebeurtenis te beperken, en bestaat uit richtlijnen voor de werkomgeving, de competenties van het personeel en de beoordeling van risico’s. Lees hier wat het belang van de ATEX richtlijnen voor de industrie is.

Wat is de betekenis van ATEX?
ATEX normering is bedoeld om het risico op explosies in een bedrijf zo klein mogelijk te maken. Een explosie kan op veel verschillende manieren veroorzaakt worden: bijvoorbeeld door open vuur of hete machines en materialen, elektrische vonken of brandbare materialen. De term ‘ATEX’ is een afkorting en staat voor het Franse begrip ‘ATmosphere Explosible’, vrij vertaald: ‘explosiegevaarlijke omgeving’. Een ATEX richtlijn is een Europese standaard voor bedrijven binnen de industriesector.

Wat is een ATEX normering?
De ATEX normering stelt eisen aan bedrijven en aan werknemers om de kans op een explosie te minimaliseren. Sommige normeringen zijn bedoeld om de werkomgeving zo in te richten dat risicofactoren voor explosies zoveel mogelijk vermeden worden. Een ander deel van de normering stelt eisen aan de opleiding en kennis van de werknemers van een bedrijf, zodat zij verantwoord kunnen werken in een explosiegevaarlijke omgeving.

Welke ATEX richtlijnen gelden er voor de industrie?
Er zijn twee Europese ATEX richtlijnen die ook zijn opgenomen in de nationale wetgevingen van de EU-lidstaten. In Nederland valt elke ATEX richtlijn onder de Warenwet en de Arbowet.

ATEX richtlijn 114
De ATEX richtlijn 114 (2014/34/EU, vroeger ook ATEX 95) is een ATEX normering voor gereedschappen en artikelen. Deze normering is er op gericht om veiligheidseisen te stellen aan producten die binnen explosiegevaarlijke omgevingen gebruikt worden. Daarmee is deze richtlijn vooral van belang voor de fabrikanten van deze producten. Gereedschappen en producten die aan deze ATEX normering voldoen zijn te herkennen aan een geel zeshoekig logo met de zwarte symbolen ‘ℇx’.

ATEX richtlijn 153
De ATEX richtlijn 153 (1999/92/EG, vroeger ook ATEX 137) wordt ook wel de ‘sociale richtlijn’ genoemd. Deze richtlijn stelt veiligheidseisen aan bedrijven en werknemers waar in explosiegevaarlijke omgevingen gewerkt wordt. De eigenaars van deze bedrijven zijn verplicht om maatregelen te treffen waarmee aan deze ATEX normering wordt voldaan.

ATEX normering verbetert de veiligheid in een bedrijf
Explosies kunnen in potentie enorme materiële schade en menselijke slachtoffers tot gevolg hebben. Welke gevolgen een gas- of stofexplosie kan hebben valt af en toe te zien in het nieuws, als dit voorkomt in een land dat minder strenge veiligheidseisen op het gebied van explosieveiligheid hanteert. Soms worden er hele gebouwen verwoest en zijn er tientallen doden te betreuren. Door de risico’s op zo’n catastrofe zo laag mogelijk te maken, zorgt de ATEX normering voor een relatief veilige werkomgeving waar met explosieve stoffen en materialen gewerkt wordt en/of waar explosiegevaarlijke situaties voorkomen.

Voldoet jouw bedrijf aan deze veiligheidseisen?
Werkgevers moeten volgens de eisen van ATEX richtlijn 153 zelf de explosierisico’s in hun bedrijf beoordelen en opnemen in een zogenaamd explosieveiligheidsdocument (EVD). Verder moeten ze een aantal maatregelen treffen, zoals het markeren van explosiegevaarlijke omgevingen, het juist aanleggen en onderhouden van installaties daarin en het documenteren van voorraden explosieve stoffen.

Eén van de eisen in ATEX richtlijn 153 is dat medewerkers de juiste persoonlijke competenties moeten hebben en training moeten ontvangen om veilig te kunnen werken in explosiegevaarlijke omgevingen. Om dat te controleren zijn er speciale opleidingen en cursussen voor werknemers die een ATEX certificering hebben. De werkgever heeft een verantwoordelijkheid om te zorgen dat het betreffende personeel deze opleidingen volgt.